Adana'nın adı hakkında pek çok teori bulunmaktadır ve bu teoriler, kentin tarihi derinliklerine işaret etmektedir. Bu şehir, zengin kültürel mirası ve coğrafi konumuyla birlikte, farklı medeniyetlerin izlerini taşımaktadır. Adana'nın isminin kökeni, Hititler, mitolojik efsaneler ve Fenike etkileri gibi pek çok unsurla şekillenmiştir. Bu bağlamda, Adana'nın adının nasıl oluştuğunu anlamak, kentin tarihini ve kimliğini daha iyi kavramamıza yardımcı olmaktadır.
Adana'nın adının kökeni hakkında çeşitli görüşler bulunmaktadır:
- Hitit kökenli teori: Adana, adını Hitit İmparatorluğu'ndaki Kizzuvatna krallığının AdaniyaURU adlı şehrinden almıştır. M.Ö. 1650 yılına tarihlenen Hitit tabletlerinde Adana havalisinden Uru Adania olarak bahsedilmektedir.
- Mitolojik köken: Bir efsaneye göre, gök tanrısı Uranüs'ün Adanus ve Sarus adında iki oğlu vardır ve bu oğullar Adana civarına savaşarak gelmiş, Adanus adını kendi kurdukları şehre vermiştir. Seyhan Nehri de Sarus adını almıştır.
- Coğrafi köken: Eski çağlarda Seyhan Nehri kıyılarının bol miktarda söğüt ağacı ile kaplı olması ve bu ağacın Mezopotamya kavimlerince "And ağacı" olarak tanınması, yöre isminin oluşumunda etkili olmuştur.
- Fenike etkisi: Hitit etkisinde kalan Fenikeliler, tarım ve bitki tanrılarının ismi olan Adonis'i bereketli topraklarından dolayı Adana'ya isim olarak vermiştir.
Ayrıca, Arap tarihçilerinden İbnül Adim, Adana isminin eski peygamberlerden Yasef’in torunu Ezene'den geldiğini öne sürmektedir.