10 sinif fizik kaldirma kuvveti nedir?

Kaldırma kuvveti, sıvı ya da gaz gibi akışkanlar içerisinde yer alan cisimlerin, yer çekiminin etkisine karşı gösterdiği direnç olarak tanımlanabilir. Bu kuvvet, cismin akışkan içindeki konumuna bağlı olarak değişiklik gösterir ve bu durum, cisimlerin yüzme, batma ya da askıda kalma gibi farklı halleri ile açıklanabilir. Kaldırma kuvveti, cisimlerin su yüzeyinde kalmasını, batmasını veya belirli bir derinlikte asılı durmasını sağlayan temel fiziksel bir olgudur.

Kaldırma kuvveti, akışkan içerisine kısmen ya da tamamen batırılmış cisimlere yer çekimi kuvvetinin zıt yönünde, akışkan tarafından uygulanan yukarı yönlü kuvvettir.

Kaldırma kuvveti, cismin sıvıya batan hacmine, sıvının yoğunluğuna, yer çekim ivmesine bağlıdır.

Kaldırma kuvveti ile ilgili bazı durumlar:

• Cismin hacminin bir kısmı sıvı içerisinde, bir kısmı da dışarıda kalacak biçimde sıvının yüzeyinde dengeye gelmesi durumuna yüzme durumu denir. Cisme etki eden kaldırma kuvvetinin büyüklüğü, cismin ağırlığına eşittir.
• Cismin kendi ağırlığından daha az ağırlıkta sıvı taşırdığı için kapta bir ağırlaşma meydana getirmesine batma durumu denir. Batan cisimlere uygulanan kaldırma kuvveti, cismin ağırlığından küçüktür.
• Cismin ağırlığına eşit miktarda sıvı taşırması durumuna askıda kalma durumu denir.

Kaldırma kuvvetini ilk kanıtlayan kişi Arşimet'tir. Bu nedenle akışkanların kaldırma kuvvetini açıklayan yasaya Arşimet Yasası denir.